Propriocepcja a prawidłowe funkcjonowanie narządu ruchu

Kiedy mówimy o zastosowaniu różnego typu zaopatrzenia ortotycznego często pojawia się magiczne dla wielu pacjentów w słowo: propriocepcja. Czym jest propriocepcja i dlaczego jej znaczenie w naszym codziennym funkcjonowaniu jest tak duże?

Najprościej rzecz ujmując, propriocepcja jest funkcją czuciową, pozwalającą na dokładne określenie ułożenia poszczególnych części naszego ciała w przestrzeni oraz rozpoznawanie ich wzajemnego przemieszczania się. Dzięki propriocepcji, czyli tzw. czuciu głębokiemu, jesteśmy w stanie bez kontroli wzroku dokładnie stwierdzić, w jakiej pozycji aktualnie znajdują się nasze kończyny i poszczególne stawy, a także jak rozciągnięte i napięte są nasze mięśnie.

Dzięki receptorom czucia głębokiego siła skurczu mięśniowego jest regulowana adekwatnie do zwiększających się obciążeń na drodze odruchowej. Wyspecjalizowane zakończenia nerwowe – tzw. mechanoreceptory, znajdujące się w mięśniach, stawach, więzadłach oraz torebkach stawowych wysyłają różne, zależne od typu receptora informacje do ośrodkowego układu nerwowego. Taka nieuświadomiona informacja o położeniu naszego ciała jest wykorzystywana do zaplanowania odpowiedniej odpowiedzi ruchowej lub właściwej w danym momencie reakcji ruchowej.

Podczas całego działania receptory czucia głębokiego informują o zachodzących zmianach w położeniu ciała oraz napięciu mięśni, a na drodze sprzężenia zwrotnego działania te są regulowane, dostrajane i zmieniane tak, aby czynność została wykonana zgodnie z naszymi założeniami. Oczywiście informacje niezbędne dla prawidłowego wykonania jakiejś czynności pochodzą również z innych receptorów, np. wzroku.

propriocepcja

Schemat przebiegu propriocepcji (z zaznaczonym procentowym udziałem poszczególnych receptorów)
Źródło: http://motioncenterstl.com

Prawidłowa propriocepcja jest jednym z warunków prawidłowego funkcjonowania narządu ruchu. Ponieważ to właśnie propriocepcja integruje funkcje statycznych i dynamicznych stabilizatorów stawu, zapewnia w ten sposób jego ochronę przed uszkodzeniem podczas ruchu. Czucie głębokie może jednak zostać uszkodzone, zarówno z przyczyn neurologicznych, jak również na skutek uszkodzeń mechanicznych tkanek, w których znajdują się receptory. Skutkiem upośledzenia propriocepcji jest dysfunkcja stawu, a w konsekwencji jego wcześniejsze zużycie (zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze).

W przypadku urazów stawowych często dochodzi do uszkodzenia systemu stabilizatorów statycznych stawu, co prowadzi do jego niestabilności. Dodatkowo pourazowa wiotkość torebki stawowej powoduje zaburzenia propriocepcji, co sprawia, że stabilizacja dynamiczna (mięśniowa) również jest niedostateczna. Kombinacja tych zaburzeń prowadzi do dalszych mikrourazów stawu i otaczających go tkanek miękkich, redukując ponownie liczbę proprioreceptorów i zamykając błędne koło, prowadzące do trwałych uszkodzeń narządu ruchu i w konsekwencji upośledzeń funkcji ruchowych.

Uzasadniona zatem wydaje się konieczność stymulowania propriocepcji oraz zapobieganie jej deficytom po niewielkich nawet urazach stawu, jak np. skręcenie stawu kolanowego. W tym celu stosuje się odpowiednio przygotowany dla każdego pacjenta program ćwiczeń terapeutycznych. Pomocne także są stabilizatory, które przez swoją konstrukcję zapewniają odpowiedni stopień kompresji stawu – poprawiają jego zwartość. Wpływa to na jego mechaniczną stabilizację, a przede wszystkim poprawia stymulację mechanoreceptorów i lepszą regulację procesów stabilizacyjnych na drodze odruchowej.

Pozdrawiamy

stabilizator kolana

Stabilizator kolana Kneemotion II

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*