Rynek pracy osób niepełnosprawnych ? cz. 3: Przywileje niepełnosprawnych pracowników

Pracownicy niepełnosprawni, zwłaszcza ze stwierdzonym umiarkowanym bądź znacznym stopniem, mogą liczyć na dodatkowe przywileje w pracy, należne im na mocy ustawy z 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepisy te w żadnej mierze nie są wycelowane w pracodawców, a wręcz przeciwnie – pewne dostosowania do możliwości i potrzeb osób niepełnosprawnych umożliwiają zwiększenie ich efektywności podczas wykonywania obowiązków służbowych. Choć oczywiście to pracownicy są głównymi beneficjentami tej ustawy. Czego dotyczą wspomniane już ich przywileje?

niepełnosprawni, wózki inwalidzkiePierwszą uregulowaną kwestią jest wymiar czasu pracy, ustalony na standardowym poziomie 8 godzin na dobę i 40 w tygodniu dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności oraz odpowiednio 7 godzin i 35 minut w przypadku stopnia umiarkowanego i znacznego. Jest to przywilej ustawowy, z którego skorzystać może każda osoba, która przedłoży pracodawcy orzeczenie o niepełnosprawności, bez konieczności dostarczania dodatkowych zaświadczeń. Do tego wszystkie osoby niepełnosprawne nie mogą pracować w godzinach nadliczbowych oraz nocnych. Od tych przepisów obowiązują dwa wyjątki: gdy praca polega na pilnowaniu (ochrona mienia, monitoring) lub też gdy pracownik sam decyduje o zrzeczeniu się tych przywilejów, występując do pracodawcy z wnioskiem o skierowanie na badania skutkujące wystawieniem przez lekarza stosownego zaświadczenia.

W ciągu dnia pracy osobie niepełnosprawnej (niezależnie od orzeczonego stopnia niepełnosprawności) przysługuje ponadto dodatkowa przerwa na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek w wymiarze 15 minut wliczanych do czasu pracy. W praktyce oznacza to, że pracującemu przynajmniej 6 godzin dziennie pracownikowi przysługuje łącznie 30 minut przerwy, w tym drugi kwadrans na podstawie uniwersalnych zapisów Kodeksu pracy.

Pozostałe dwa przywileje odnoszą się ściśle do osób o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Pierwszy z nich to prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym, obowiązujące zarówno na rynku chronionym, jak i otwartym. Nabycie tego prawa uzależnione jest datą wydania orzeczenia o zaliczeniu do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności oraz wymaga przepracowania roku od tej daty. Urlop ten nie może być przeliczany proporcjonalnie do przepracowanego z ważnym oświadczeniem czasu. Niewykorzystane w danym roku dodatkowe dni wolne przechodzą na rok kolejny, a skorzystać z nich można w ciągu 3 lat od dnia uzyskania uprawnienia.

Drugi z przywilejów stanowi uprawnienie do dodatkowych zwolnień z pracy. Raz w roku niepełnosprawnemu pracownikowi przysługuje zwolnienie w wymiarze maksymalnie do 21 dni roboczych, na rzecz uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym (przy czym łączny wymiar urlopu dodatkowego i wspomnianego zwolnienia od pracy nie może przekroczyć w ciągu roku 21 dni). Poza tym pracownik ma prawo do zwolnienia w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych oraz usprawniających, a także zakupu bądź naprawy sprzętu rehabilitacyjnego lub ortopedycznego, o ile czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy. Za czas wszystkich wspomnianych zwolnień pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia, obliczanego jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*