Popularne dolegliwości i urazy układu ruchu (cz.I): Zespół cieśni nadgarstka

Dzisiejszym wpisem na blogu rozpoczynamy cykl artykułów poświęconych często występującym dolegliwościom i kontuzjom układu ruchu. Co prawda, w internecie nie brakuje informacji na ich temat, jednak nie wszystkie z nich należą do prawdziwych. Dlatego uznajemy za zasadne przygotowanie swoistego kompendium, które jednocześnie pozwoli obalić większość mitów, pojawiających się w dyskusjach dotyczących takich urazów, jak analizowany poniżej zespół cieśni nadgarstka. Ze względu na ciągle przyrastającą liczbę zawodów wymagających całodniowej pracy przy komputerze, staje się on coraz częściej spotykanym problemem.

Zespół cieśni nadgarstka można w skrócie określić jako stan chorobowy, spowodowany długotrwałym uciskiem nerwu pośrodkowego, biegnącego w kanale nadgarstka. Kanał ten z trzech stron ograniczają kości (od dołu i po bokach), a od góry więzadło poprzeczne nadgarstka. Można więc określić go swego rodzaju tunelem, w którego świetle przebiegają dość ciasno ułożone nerw pośrodkowy oraz ścięgna zginaczy palców. Występowanie zespołu chorobowego związane jest z ograniczeniem przestrzeni w kanale nadgarstka, którego przyczyną jest wystąpienie zmian zapalnych w nadgarstku. Zmiany te powodują przerost więzadła poprzecznego nadgarstka oraz obrzęk sąsiadujących z nerwem ścięgien, wywołujące ucisk na włókna nerwu pośrodkowego. Początkowy ucisk prowadzi do niedokrwienia i zaburzenia odżywiania włókien, co powiększa obrzęk, tym samym nasilając dolegliwości.

Zdecydowana większość przypadków zespołu cieśni nadgarstka nie jest spowodowana jednym konkretnym zdarzeniem, a licznymi, drobnymi, codziennymi urazami. Jego rozwojowi sprzyja przeciążenie ręki na skutek wykonywania wielogodzinnych, powtarzających się czynności – zarówno prac fizycznych, biurowych (przy komputerze), jak również prac domowych. Zespół cieśni nadgarstka może więc być traktowany jako choroba zawodowa. Czasami jednak wskazanie przyczyny jest możliwe – może nią być reumatoidalne zapalenie stawów, zmiany zwyrodnieniowe, niewłaściwie zagojone złamania lub zwichnięcia kości i ścięgien nadgarstka, czy też zaburzenia hormonalne. Ostatnia z wymienionych przyczyn wyjaśnia częste występowanie choroby u kobiet w ciąży. Warto przy tym zaznaczyć, że problemy z uciskiem na nerw pośrodkowy stanowią dolegliwości głównie osób w średnim wieku, trzykrotnie częściej dotykając kobiet niż mężczyzn.

zespół cieśni nadgarstka

Zakres unerwienia czuciowego prawej ręki: nerw łokciowy (niebieski), nerw promieniowy (różowy), nerw pośrodkowy (zielony) (żródło: wikipedia.org)

Nerw pośrodkowy odpowiada za zginanie kciuka, palców wskazującego i środkowego, a także w połowie palca serdecznego. Stąd właśnie jednym z pierwszych objawów zespołu cieśni nadgarstka jest odczuwanie mrowienia w tych palcach, występujące głównie w nocy i wybudzające ze snu. Z czasem dolegliwości te nasilają się, pojawiając się również w ciągu dnia, a ból promieniuje aż do przedramienia, barku, czy nawet karku. Do tego dochodzi pogorszenie się sprawności manualnych poprzez brak precyzji i ograniczenie ruchów, a także wypadanie z dłoni trzymanych przedmiotów. Następnie dolegliwości jeszcze bardziej się nasilają, a dodatkowo pojawiają się zaniki mięśniowe, w tym zanik mięśni kłębu.

Zdiagnozowanie problemów z kanałem nadgarstka nie należy do skomplikowanych. Z reguły wystarczy wizyta u ortopedy, przedstawienie objawów oraz przeprowadzenie prostych testów (Tinela, Phalena), sprawdzających sprawność nadgarstków. Pierwszy z nich polega na delikatnym opukiwaniu nadgarstka, co w razie występowania zespołu chorobowego powinno skutkować drętwieniem palców. Drugi natomiast wymaga złączenia dłoni grzbietami, skierowanie ich palcami w stronę klatki piersiowej i maksymalne zgięcie nadgarstków ? cieśń nadgarstka powinna o sobie dać znać w postaci drętwienia, mrowienia lub bólu. Podobne odczucia będą towarzyszyły chorym osobom przy wykorzystaniu aparatu do mierzenia ciśnienia i utrzymaniu przez minutę ciśnienia na poziomie 50 mm Hg. W razie wątpliwości lekarz może zalecić również przeprowadzenie elektromiografii (EMG), pozwalającej zbadać szybkość przewodnictwa nerwu pośrodkowego.

Metody leczenia zespołu cieśni nadgarstka zależą od etapu rozwoju choroby, w którym pacjent trafi do lekarza. Jeżeli wizyta będzie miała miejsce we wstępnym stadium, wówczas najprawdopodobniej wystarczy leczenie nieoperacyjne. W takim wypadku lekarz zaleci niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz czasowe unieruchomienie ręki w stabilizatorze nadgarstka, wsparte zabiegami fizykoterapeutycznymi z wykorzystaniem ultradźwięków, krioterapii, lasera, jonoforezy czy też prądów TENS. Znacznie częstsze są jednak przypadki lekceważenia objawów choroby przez pacjentów i pojawienie się u ortopedy zbyt późno, kiedy jedynym wyjściem pozostaje operacja, polegająca na przecięciu więzadła poprzecznego. Co prawda nie należy ona do trudnych i zbyt inwazyjnych, a także kończy się pełnym sukcesem, natomiast wiąże się jedno-, dwu- lub wręcz trzymiesięczną przerwą w pracy, spowodowaną zrastaniem się więzadła. Zlikwidowanie przyczyny ucisku pozwala na przywrócenie prawidłowego ukrwienia, a przez to zregenerowanie nerwu pośrodkowego.

Pozdrawiamy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*