Czym jest kompensacja w ludzkim organizmie?

Jak doskonale wiadomo, w przyrodzie nic nie ginie. A jako że ludzki organizm stanowi znaczącą część owej przyrody, zasada ta dotyczy także jego. Ciało człowieka stara się stale dążyć do równowagi – kiedy jedna z jego części niedomaga, jego zadania w mniejszej bądź większej mierze przejmuje na siebie inna struktura. Taki proces określa się mianem kompensacji. Mechanizmy zastępcze nie zawsze są dla nas korzystne. Dlatego właśnie w przypadku problemów ze zdrowiem potrzebna jest nam rehabilitacja. Właściwe zabiegi i ćwiczenia sterują kompensacją tak, by działała na naszą korzyść.

Naturalną kompensację nazywa się wewnętrzną i niekontrolowaną. Oznacza to, że powodowana jest siłami własnymi organizmu. Kiedy u kogoś w wyniku utraty wzroku następuje wyostrzenie słuchu, to jest to proces jak najbardziej pozytywny i pożądany. Inaczej jest w przypadku np. choroby zapalnej stawów. Kiedy w jej wyniku uszkodzeniu ulega staw kolanowy, w ramach kompensacji wewnętrznej, cała noga się skraca. To niepożądany proces, który należy zrównoważyć kompensacją zewnętrzną. W przeciwnym razie chory będzie stosował nieprawidłowy wzorzec ruchowy (utykanie), co z czasem doprowadzi do kolejnych zmian w innych strukturach ciała (np. zwyrodnienia w obrębie stawu biodrowego).

Czym jest kompensacja zewnętrzna? To działanie prowadzone z zewnątrz poprzez rehabilitację. Służy do tego różnorodny sprzęt rehabilitacyjny, taki jak kule, specjalistyczne obcasy i wkładki do butów, krzesła, wózki inwalidzkie, balkoniki rehabilitacyjne i inne. Np. skrócenie nogi w wyniku uszkodzonego stawu kolanowego kompensuje się zastosowaniem obuwia z odpowiednio podwyższonym obcasem. Dzięki niemu chory chodzi prawidłowo i może ustrzec się kolejnych niekorzystnych dla układu ruchu zmian.

Warto pamiętać, że młode organizmy łatwiej kompensują różnorodne straty i skutki działania szkodliwych czynników. Dziecko sprawniej wykształci nowy wzorzec ruchowy niż osoba starsza. Z im starszym pacjentem ma do czynienia rehabilitant, tym więcej starań powinien włożyć w poznanie i właściwą ocenę mechanizmów kompensacji, a następnie w dobraniu najlepszych form rehabilitacji dla konkretnego pacjenta.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*